Schoolbezoek aan UniC, een belevenis

Unic 4Herinner jij je nog dat schoolreisje van vroeger als een grote belevenis? Met gelijkgestemden op weg naar een onbekende bestemming, waar iedereen van tevoren enthousiaste verhalen over heeft gehoord? Samen onderweg stemming maken en ter plekke nieuwsgierig ronddolen en achteraf honderduit vertellen? Dat gevoel hadden wij op  17 juni j.l. ook toen we als een groep van gelijkgestemden, opleiders en deelnemers PO en VO van de opleiding Onderwijskundig I-coordinator, op pad gingen naar UniC, een moderne vernieuwingsschool voor HAVO/VWO in Utrecht. Daar kregen we de gelegenheid om vrij rond te lopen en leerlingen en docenten aan het werk te zien. En als hoogtepunt: een interview met rector Dave Drossaert.

UniC, een eigentijdse HAVO/VWO

UniC is een openbare school voor HAVO/VWO in Utrecht in de wijk Kanaleneiland en telt 560 leerlingen.  De school biedt vernieuwend onderwijs, passend bij de eisen van deze tijd. Of zoals rector Dave Drossaert zegt: “Op UniC leggen we 2 accenten. We zorgen dat leerlingen een HAVO-of VWO-diploma halen en we werken aan de persoonlijke ontwikkeling zodat je als leerling weet wie je bent, wat je wilt en wat je kunt.” De 3 kernwaarden van de school zijn: eigenheid, verbondenheid en autonomie. UniC is een jonge school, 10 jaar geleden gestart met 75 leerlingen, en is een eigen weg  ingeslagen. Sindsdien vindt de school al werkenderwijs uit, met vallen en opstaan, hoe je als organisatie een optimale bijdrage levert aan het leren en persoonlijk ontwikkelen van leerlingen. Dat is, met een steeds grotere organisatie en een inspectie die over de schouders meekijkt, een hele uitdaging.

Een schoolbezoek met een doel

Tijdens een van de bijeenkomsten van de opleiding Onderwijskundig I-coordinator bezoeken we ter inspiratie een vernieuwingsschool.  De bedoeling is dat je als deelnemer of opleider over de grenzen van je vertrouwde eigen school, scholengroep, of doelgroep, heenkijkt. De fantasie die je hebt opgebouwd over een voorbeeldschool, wordt met een bezoek ineens werkelijkheid: ‘dit kan ook!’.  Met deze nieuwe werkelijkheid bekijk je je eigen school ineens weer anders, m.a.w. je blik wordt verruimd.

Voorafgaand aan het bezoek hebben we schoolportretten van Kennisnet gelezen, de website van de school bekeken en leervragen geformuleerd en gedeeld. Met de leervragen in ons hoofd, liepen we gericht de school rond en konden we kritische vragen stellen aan rector Dave Drossaert. We waren benieuwd naar het geheim van de ‘leerling als eigenaar van zijn/haar eigen leerproces’, de samenwerking tussen leerlingen en docenten, en de leerlingen onderling in zogenaamde maatjescirkels, de inrichting van het gebouw en het veranderproces van de school.

Zwerven door de school

De school gaf ons het vertrouwen vrij rond te lopen in bepaalde gedeelten van het gebouw en vragen te stellen aan leerlingen en docenten.  Heel bijzonder.

Rondlopend valt ons de kleurrijke en afwisselende omgeving op, veel verschillende sta- en zitmogelijkheden en overal zie je leerlingen: aan de statafels in de kantine, in grote leerlabs en in de gang op podia of hangend in de banken, veelal met een laptop aan de slag. Op de trappen zitten opvallend veel leerlingen met hun laptop aan het werk. Kijkend naar het grote scherm, blijken de leerlingen ’s morgens een workshop te hebben gehad over het stellen van SMART-doelen, en maken zij massaal een opdracht op de laptop.

De leerlingen die we spreken, vertellen openhartig over hun schoolleven. Over de overgang van de basisschool naar UniC waar een groot beroep wordt gedaan op zelfstandig leren.  Moeilijk die overgang? Nee hoor, roepen ze in koor. “Tijdens de open dag wist ik het meteen, hier wil ik heen.  Mijn broer zat hier al en was heel positief over de school. Het is leuk hier op school omdat je heel veel samen kunt doen.”  Ze vertellen enthousiast over MotiVaktie, waar ze 3 uur per week aan een eigen project werken, passend bij hun eigen talent.  In het leerlab raak ik in gesprek met twee leerlingen die zich vervelen omdat ze klaar zijn met de opdracht en wachten op het volgende programmaonderdeel. Zij hebben zojuist feedback van een leerling verwerkt in een brief over een onderzoeksvraag voor een profielwerkstuk. Een zinvolle opdracht, maar jammer dat je het samen moet doen, vinden zij. Feedback geven en verwerken, dat doen we vaker. Hoe je feedback moet geven? ‘Gewoon….(denkend), dat hebben we in het eerste jaar geleerd, dat je tops en tips moet geven.’

De ‘rondleiding’ maakt ons nieuwsgierig naar het verhaal achter UniC. Tijd voor een interview met Dave Drossaert. Aan de hand van onze vragen, vertelt hij zijn verhaal.

Een eerlijk verhaal van Dave Drossaert

Leerlingen die op vrijdag niet meer vooruit te branden zijn, wat een ellende, daar wilde ik van af. Leerlingen die gemotiveerd zijn om te leren, dat was mijn droom. De motivatie aanspreken van leerlingen, hoe doe je dat? En zo begon UniC, in een kantoorgebouw, onaantrekkelijk, met een lange gang en kleine kamers. Omdat er zo weinig was, moest je wel verbeelden en improviseren. We hadden en droom en alles wat op ons pad kwam aan toevalligheden grepen we aan om ‘iets’ mee te doen. Sporten deden we buiten; tekenen op grote vellen papier op tafels die we tegen elkaar aan zetten. Wiskunde boden we gintegreerd aan, talen via onderdompeling. Dit laatste bleek alleen bij Engels te werken, want bij Frans en Duits konden docenten hier niet mee overweg. Begonnen met grote idealen van de zelfsturende leerling, begonnen we steeds meer te organiseren voor de leerlingen. Nu zitten we in een prachtig nieuw gebouw, met grote en kleinere ruimten, bieden we leerstof in vakken en domeinen  aan, toetsen we geregeld en groepsgewijs omdat we nog geen goed alternatief hebben, bereiden we leerlingen voor op een verplichte rekentoets, terwijl vaardigheden zoals samenwerken en zelfsturing eigenlijk veel meer gestimuleerd zouden moeten worden.

Welke typen leerlingen passen bij UniC? We krijgen leerlingen van verschillende wijken, scholen  en schoolconcepten. Zij kunnen allemaal profiteren van het concept van UniC, mits de zorg voor de leerling niet te zwaar wordt, denk aan leerlingen met complexe problematiek zoals ASS. We hebben op school niet of weinig te maken met pesten of criminaliteit. Er zijn weinig akkefietjes. Als leerlingen zichzelf kunnen organiseren, dan gedragen ze zich beter. Er is bij ons bijvoorbeeld geen bel. Leerlingen en docenten houden zelf de tijd in de gaten, en handelen daar naar.

En hoe leren leerlingen leren? Leerlingen worden op weg geholpen bij het  plannen en organiseren van hun werk en leren daarna al doende. Zij werken met andere leerlingen in maatjescirkels, waar ze elkaar in het leren begeleiden. Er is een intensief mentoraat, waarbij de mentor regelmatig gesprekken voert met leerlingen, maatjescirkels en ouders. Daarnaast werken de leerlingen in een ELO. Uit het laatste tevredenheidsonderzoek  blijkt dat de ELO nog beter, begrijpelijker ingericht kan worden, zodat mentoren en ouders de leerling goed kan volgen.

Leren met ict, wat houdt dat in bij jullie? Dave aarzelt. ICT kost veel geld en hoofdbrekens. Uiteindelijk hebben we gekozen voor een open en draadloos netwerk. Iedere leerling  mag zijn eigen apparatuur meenemen (BYOD) en er is ruimte voor maximaal 1 device per gast. Daar zijn we nu tevreden mee.  Maar we moeten meer doen aan ict-geletterdheid, voor leerlingen en docenten. Er zijn natuurlijk koplopers,  leerlingen die heel slim ict gebruiken en docenten die zich razend snel ontwikkelen hierin en inmiddels landelijk bekend zijn zoals bijvoorbeeld Jelmer Evers met Flipping the classroom en Hester Vogels met Wiskunjeleren. Maar met een paar goede leerlingen en docenten maak je een school nog niet ict-proof. De gedachten van Dave gaan verder. Wat zou het toch mooi zijn als leerlingen mee kunnen doen aan onderzoek over de gevolgen van de opwarming van de aarde en via glasvezel in verbinding staan met een onderzoeksteam op de Noordpool?

En de ontwikkeling van het team? 10 jaar geleden, was the sky the limit. Je kwam op hier om te pionieren, onderwijs te ontwerpen samen met collega’s. Veel overleg en samenwerking.  Een tijd waarin je als het ware een tweede leven kon lijden, een periode van spelen en uitproberen. En paste dit niet bij je, dan was UniC geen school voor jou. Inmiddels zijn we al doende wijzer geworden en staat er een organisatie. Daar ben ik trots op. Ik heb geleerd te vertrouwen op het samenspel binnen het team, maar ook veranderingen te borgen.

UniC in de toekomst? Voorde komende tijd is het belangrijk dat we ons blijven ontwikkelen. De HAVO voldoet inmiddels aan de kwaliteitsnormen van de inspectie; het VWO nog net niet. Daar werken we met vertrouwen aan. Volgend schooljaar geef ik het stokje over aan een nieuwe leidinggevende. We zijn met Stichting LeerKracht aan de slag gegaan. Het voorwerk hangt aan de muur. Het is ons vertaal.

Terug naar huis en dan?

Net zoals bij het schoolreisje van vroeger, blijven we nog lang napraten over het bezoek aan UniC. Denkend aan onze eigen organisatie worden we stil.  We hebben antwoorden op onze leervragen gekregen, maar het bezoek brengt ook veel nieuwe vragen met zich mee. Wat kunnen we leren van een jonge vernieuwingsschool die zoveel verschilt van onze dagelijkse werkelijkheid op een zogenaamde traditionele school? Daar ligt nu onze uitdaging. We gaan er mee aan de slag en de woorden van Dave nemen we mee: “denk in mogelijkheden,  breng denkkaders van mensen in kaart,  heb vertrouwen”.

Unic 2

 

Inspiratie

  • Geïnteresseerd in vernieuwingsscholen? Lees de schoolportretten van Kennisnet: Scholen om van te leren.
  • Wil je innovatie op je eigen school een impuls geven als (ict-)docent in PO, VO en/of SO en hiervoor een opleiding volgen? Neem dan een kijkje op de website van Marant.
  • Nog meer weten van UniC? Kijk op de website van deze school.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *