Leiderschap in het moment

 

Er zijn van die momenten op een dag dat jij er echt toe doet. Dat je met jouw aanwezigheid de sfeer kan maken of breken. Dat je op het juiste moment de juiste woorden vindt om je collega’s te motiveren tot betere prestaties. Dit zijn de momenten waarop anderen jouw nodig hebben. Om jouw visie te horen of tot actie te komen. In zo’n situatie wil je optimaal functioneren. Hoe bereid je je hierop voor? Wat maakt jouw leiderschapsmoment tot een onvergetelijke actie die anderen tot nadenken en doen aanzet? In mijn vorige blog heb ik jullie verteld over de inspirerende 3-daagse van Robert Dilts over bewust leiderschap. Zijn gedachtegoed breng ik samen in dat ene leiderschapsmoment, wanneer het erop aan komt het goede te doen.

Een voorbeeld 

Reuring in het primair onderwijs. Ondanks de eerdere staking, blijven leraren meer geld eisen voor salarisverhoging en werkdrukverlaging.  Op 7 november gaat de kersverse minister Arie Slob in gesprek met een delegatie van het PO-Front. De leraren dreigen met nieuwe stakingen wanneer niet aan hun eisen wordt voldaan. Ze blijven druk uitoefenen totdat het probleem tot de politiek is doorgedrongen en wordt aangepakt. Hoe zal minister Slob zich opstellen?

Voor een nieuwe minister zijn de eerste werkdagen in de nieuwe positie een aaneenschakeling van belangrijke leiderschapsmomenten. Wat ga je wel en wat je ga niet zeggen? Welke mensen moet je in ieder geval spreken? Het is interessant om de minister te volgen in deze periode. Zo is in het AD te lezen dat Arie Slob de afgelopen dagen 3 basisschoolleraren van PO in Actie heeft gesproken. Daarin heeft hij aangegeven dat hij geen geld kan uitgeven dat hij niet heeft. Logisch, een dooddoener. Vervolgens geeft hij aan wat hij leraren wél kan bieden. Hierin klinkt zijn visie door: “Normaal gesproken spreek ik met de werkgevers en de onderwijsbonden. Maar ik wil PO in Actie óók een plek aan tafel geven. Dan kunnen ze vanuit de klaslokalen meedenken over de besteding van het geld. Extra geld is ingeboekt in de begroting. Maar als ik niet met concrete plannen kom, krijg ik ook het geld niet van de minister van Financiën. Ik wil het liefst door de docenten zelf gedragen plannen. Laten we geen tijd vermorsen en samen aan het werk gaan. Ik wil daar deze maand al mee aan de slag gaan.”

Jouw leiderschapsmoment

Leiderschapsmomenten zijn de momenten waarop het erop aan komt. Een beslissend moment, een keerpunt of mijlpaal. Momenten waarop ‘de mensen jou in de ogen laten kijken en jouw lichaamstaal laat lezen’, zoals Robert Dilts dat zegt en praktiseert. Voor mij was dat bijvoorbeeld het afscheid bij Marant. Daar wilde ik een mooi moment van maken. En eerlijk gezegd moest ik wel wat moed verzamelen om daar te staan, een woordje te doen en bedankjes ten volle te ontvangen.  Wanneer heb jij zo’n moment? Misschien zijn er wel bekende, herhalende leiderschapsmomenten die je in de toekomst kunt verwachten. Het kan een periode zijn, maar ook een kort moment van enkele seconden.  Door je bewust te zijn van deze belangrijke momenten die komen gaan, kun je hierop anticiperen en je mentaal voorbereiden zodat het moment echt effect gaat sorteren. De voorbereiding begint met het besef dat jouw leiderschapsmoment waardevol is.

Waardevol aanwezig

Om je te realiseren dat jouw leiderschapsmoment de moeite waard is, is het goed te realiseren dat we in verbinding staan met elkaar en de wereld.

Eigen werkelijkheid

Ieder heeft een eigen werkelijkheid, geconstrueerd door filters. Denk aan de toestand waarin je je begeeft. Soms ben je moe en kost alles je moeite. De ene keer ben je emotioneel en gauw geraakt. De andere keer ben je fit en zie je kansen. Ook je gedachten kunnen je in de weg zitten of juist helpen. Als je denkt dat lesgeven aan 30 verschillende kinderen niet mogelijk is, dan probeer je niets uit. Als je denkt dat dat wel mogelijk is, varieer je continu in aanpak om te onderzoeken hoe je nog beter kan inspelen op de behoeften van 30 verschillende kinderen.

Stemming

Jouw stemming bepaalt jouw gedrag. Zonder dat je het zelf door hebt, creëer je stemming zelf. De stemming waarmee je kan excelleren, noemt Robert Dilts de COACH state. De kunst is om bij jezelf te herkennen in welke stemming je zit. Je kunt dan van een gestreste, niet vermogende stemmingen omschakelen naar een vermogende stemming. Dit kun je doen om bij elke letter van COACH contact te maken met je eigen lichaam en de ruimte waarin je je begeeft.

COACH staat voor:
Centered: centreren (het nu ervaren)
Open: open (het is zoals het is)
Attending with Awareness: aanwezig met bewustzijn
Connected: contact met jezelf, de ander en de omgeving
Holding: houvast (klaar voor verandering)

Mensen zijn holons

Als je beseft dat elk persoon een geheel (holon) is en uit cellen (geheel) bestaat en deel is van een groter geheel (de wereld), dan ga je je realiseren dat door alle mogelijke interacties je oneindig veel invloed hebt op anderen. Neem het voorbeeld van een kopje en bedenk hoeveel handen hier al aangezeten hebben. Tijdens het ontwerp, de productie en gebruik ervan. Zo gaat dat ook bij mensen. Wat je van je ouders hebt gezien, is verwerkt in jouw gedrag en dat geef je weer door aan je eigen kinderen en alle mensen om je heen. Hoe mooi is dat!

Als je dit alles beseft, word je je nog meer bewust van de waarde van jouw leiderschapsmoment.

De toekomst voor ogen

Als je van jouw leiderschapsmoment een krachtig ogenblik wilt maken is het belangrijk om jouw toekomstbeeld en visie voor je te zien en uit te spreken.

Bewuste leiders richten zich op het grotere geheel, de wereld, de mensheid. Denkend aan je eigen project, kun je de aandacht richten op het effect. Vragen die je je daarbij kunt stellen zijn:

  • Wat is de toekomst die ik wens?
  • Wat is de toekomst waar ik bij wil horen?
  • Welke voordelen levert mijn project op voor anderen: kinderen, ouders, teamleden, partners?
  • Wie zijn de sleutelfiguren in mijn project?
  • Wie zou positief en negatief geraakt kunnen worden met mijn project?

Stel je voor dat jouw leiderschapsmoment de presentatie van een plan is. Wat wil je met dit plan zeggen? Wat is je visie? In dit laatste zijn anderen juist in geïnteresseerd. Oefen van tevoren met het uitspreken van je visie en maak verbinding met jezelf, je eigen passie waarmee je in het project staat. Opdat je op het moment supreme, krachtig overkomt.

Als ik dit alles opschrijf, besef ik pas hoe belangrijk een goede voorbereiding van een optreden is. En hoezeer het de moeite waard is om daar tijd in te steken. Het brengt je dichter bij jezelf en wat jij kan betekenen voor de wereld. In onderstaand gedicht prachtig verwoord.

 

Being a Person

 

Be a person here. Stand by the river, invoke

the owls. Invoke winter, then spring.

Let any season that wants to come here make its own

call. After that sound goes away, wait.

 

A slow bubble rises through the earth

and begins to include sky, stars, all space,

even the outracing, expanding thought.

Come back and hear the little sound again.

 

Suddenly this dream that you are having matches

everyone’s dream, and the result is the world.

If a different call came there wouldn’t be any

world, or you, or the river, or the owls calling.

 

How you stand here is important. How you

listen for the next things to happen. How you breathe.

 

– William Stafford

Nieuw bedrijf, nieuwe provider

Momenteel ben ik mijn blog aan het verhuizen naar een nieuwe provider. Dat werkt net zo moeilijk als verhuizen naar een nieuwe bank of een andere telefoonprovider. Dat geeft te denken over innovatieve nieuwe werkwijzen! Binnenkort weer helemaal bij.

Dat smaakt! Proeverij Werkplekleren met leertechnologie

 

Proeverij

Vol verwachting ging ik afgelopen vrijdag samen met twee collega’s naar CSS Breda voor een Proeverij Werkplekleren met leertechnologie onder leiding van Karin Donkers. Samen met professionals van KPO Roosendaal hebben we deze middag kunnen proeven aan verschillende leertechnologieën waarmee  onderwijsorganisaties het samen leren kunnen versterken.  Voor ons, adviseurs Marant, was het belangrijk om te ervaren hoe zo’n Proeverij valt in het onderwijs.  De opgediende hapjes leertechnologie smaakten op zich goed. Maar losse hapjes maken nog geen maaltijd. Werkplekleren met leertechnologie omvat een nieuwe samen-leercultuur, dat laat zich niet gemakkelijk opdienen.

Wat is werkplekleren met leertechnologie?

Samen werken aan goed onderwijs vraagt een sterk onderwijsteam. Een team dat samen op zoek gaat naar oplossingen voor uitdagingen in deze moderne tijd. Een team dat op basis van gelijkwaardigheid kennis deelt, elkaar aanspreekt en feedback geeft. Het leren van professionals vindt op de werkplek plaats, in interactie met collega’s. Met nieuwe leertechnologie kun je dit nog beter mogelijk maken. We noemen deze nieuwe manier van werken en leren: werkplekleren met leertechnologie.

Voorgerecht

Tijdens de lunch en de introductie worden we meegenomen in de veranderende wereld van leren en leertechnologie.  We onderzoeken met een opdracht de verschillen tussen formeel en informeel leren? En wat heeft dit dan met werkplekleren te maken? Gaandeweg wordt het duidelijk. Op de werkplek vindt vooral informeel leren plaats, in de praktijk met collega’s, soms doelgericht en vaak ook niet. Informeel leren vereist onderwijskundig leiderschap om een open en constructieve leercultuur te creëren.  Als daarbij ook nog leertechnologie wordt inzet, kun je het samen leren op of m.b.t. de werkplek nog meer versterken.

Hoofdgerecht

We proeven aan Birdy, een sociale elektronische leeromgeving voor het onderwijs. Deze ELO kan ingezet worden voor professionals, teams van leerkrachten of directeuren, maar even goed voor leerlingen (klassen 7 en 8). Het ziet er aantrekkelijk uit en is echt ingericht om kennis (interessante websites, artikelen en praktijkkennis) te delen en van elkaar te leren d.m.v. feedback. En, wat is nu het verschil met de huidige praktijk, waarin je bijvoorbeeld informatie met elkaar deelt via e-mail of in een teamvergadering? Leren met Birdy kan elk moment, wanneer het jou schikt. Je hoeft dus niet te wachten op een bijeenkomst met collega’s. In veel organisaties wordt informatie op verschillende plekken opgeslagen en wordt niet/weinig feedback gegeven. Op Birdy staat alle ‘leer’ informatie overzichtelijk bij elkaar. En, je hebt verschillende mogelijkheden om het leren van elkaar d.m.v. feedback te sturen, met berichten, leervragen etc.  Op deze manier heb je geen papier meer nodig.

Dan het volgende hapje: De Toekomstscan. Met deze scan krijg je een beeld van de eigen organisatie in een veranderende samenleving. Aanwezigen vullen een deel van de Toekomstscan in. Hoe zit dat eigenlijk bij ons, vragen de tweetallen zich af. Aan de reacties meer ik dat dit gerecht deelnemers bewust maakt van de manier waarop de eigen organisatie leiding geeft aan veranderingen en het leren en ontwikkelen mogelijk maakt.

BeeldtafelTot slot worden we uitgenodigd aan een beeldtafel voor het onderdeel: Beeldend Trainen. Dat is hip!  We bekijken een video over werkplekleren en leertechnologie.  Vervolgens selecteren we samen momenten waarin de argumenten voor/tegen werkplekleren het best zichtbaar worden.  Vanzelf raken we in gesprek met elkaar om de gekozen momenten te onderbouwen en met elkaar te bepalen wat we het belangrijkste vinden.  Een actieve werkvorm waarmee je met collega’s een betekenisvolle dialoog kan voeren over de visie of de praktijk van je eigen onderwijs. We zien toepassingen genoeg!

Nagerecht

Een hele belevenis, zo’n Proeverij. De ervaringen moeten nog even zakken. Het is zo veelomvattend! Wie gun ik ook zo’n Proeverij? Even denken….

Wil je ook een Proeverij meemaken? Schrijf je in op de website van Marant.

Heb je vragen naar aanleiding van de Proeverij, neem gerust contact met me op. Dan help ik je verder.